تبلیغات
گیاه شناسی - گیاهان دو لپه ای بدون گلبرگ
گیاه شناسی
جمعه 13 دی 1387

گیاهان دو لپه ای بدون گلبرگ

جمعه 13 دی 1387

نوع مطلب :
نویسنده :ش ش

تیره های گروه دولپه های بدون گلبرگ عبازتند از:

:Hamamelidales(1

:این راسته شامل دو تیره

:Hamamelidacea

شرح تیره توی – تیره درخت انجیلی

 

گیاهان تیره توی گیاهانی بصورت درخت یا درختچه و شامل تعداد 100 گونه در 23 جنس می باشند در نواحی گرم و معتدله کره زمین به نحو فاصله دار پراکندگی دارند. حداکثر انتشار آنها در آسیاست و فقط معدودی از آنها در قاره های دیگر یافت می شوند از اختصاصات آنها اینست که برگهائی معمولاً متناوب ، ساده، یا لوبدار و گلهای در بعضی گونه ها فاقد پوشش و گاهی منحصراً مرکب از یک پوشش و یا مانند گلهای عادی پوشش های مضاعف دارند. در عده زیادی از این گیاهان گل آذین به صورت کاپیتولهای مدوری مرکب از گلهای فراوان در می آید و چون هر گل را براکته های رنگین احاطه می کند و یا آنکه این براکته ها فاصله کمی از گل قرار میگیرند از این جهت مجموعاٌ گل آذین زیبائی از مجموع گلها براکته های در آنهابوجود می آید. گلهای آنها به صورت نر - ماده یا دارای یکی از اجزای گل ، یک پایه یا پلی گام و مرکب از قطعات 5 یا 4 تایی است. در بین بعضی از انواع آنها گونه هائی با گلهای فاقد پوشش نیز دیده می شود.
مادگی آنها دارای 2 برچه و تخمدانی 2 خانه و محتوی یک یا چند تخمک واژگون باتمکن محوری یا کم و بیش جانبی است. میوه آنها پوشینه و محتوی دانه هایی با جنین راست و آلبومن گوشتدار است.
جنس های مهم آن عبارتند از :
Hamamelis ( گونه6)
Liquidambar( گونه6)


       

انجیلی با نام علمی Parrotia persica درختی است از تیره انجیلی (Hamamelidaceae) که به دلیل داشتن چوب بسیار سخت "چوب آهن" نامیده می‌شود. این گونه با رنگ‌های متنوع برگ هایش در فصل پاییز، زیباترین درخت جنگل‌های شمال محسوب می‌شود. با این حال درخت انجیلی به علت این که فراوانی زیادی دارد ، چندان مورد توجه نیست. در صورتی که این درخت از مناسب‌ترین  درختان  برای  پارک‌ها  و  فضای سبز  است  و  باید  بیش از پیش از آن بهره گرفت.

کارشناس جنگل‌کاری سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور در گفتگو با ایرنا گفت: انجیلی به راحتی زادآوری می‌کند و برای همین نهال آن تولید نمی‌شود و در جنگل کاری‌ها استفاده نمی‌گردد.

 

:Plantanacea

چنار اساسا درختی زیبا و نسبتا بلند است. ساقه آن پوست صاف دارد و هر ساله پوست قدیمی آن به صورت قطعاتی بزرگ و کوچک از تنه جدا می‌شود و جای آن به صورت لکه‌های سفید تا مدتها بر سطح پوست تازه باقی می‌ماند. گیاهان تیره چنار (platanaceae) درختانی با برگهای منفرد ، گوشوارک‌دار ، با گل آذینهای کپه‌ای کروی شکل و تک‌جنس هستند. گل در این درختان دارای چرخه‌های متغیر و برچه‌های مستقل محتوی 1 یا تخمک راست است. میوه به صورت فندقه‌هایی محتوی دانه‌های آلبومن‌دار است.



تصویر

گیاهان تیره چنار

تیره چنار منحصر به جنس چنار (platanus) با 4 تا 7 گونه است که یک گونه آن به صورت خودرو در جنوب اروپا و سواحل مدیترانه می‌روید و در برخی از کشورهای اروپایی ، مانند فرانسه ، فراوان کاشته می‌شود و به چنار معمولی (پلاتانوس ولگاریس) موسوم است. گونه‌ای از آن که در بیشتر کشورهای اروپایی کاشته می‌شود.

دارای خاستگاه غرب آمریکای شمالی است و به چنار غربی (پلاتانوس اوکسیدانتالیس) معروف است. از گونه‌های بسیار مشهور این تیره چنار شرقی (پلاتانوس اوریانتالیس) است که خاستگاه اصلی آن آسیای صغیر است و در ایران نیز از پایه‌های خودروی آن در نواحی غربی نامبرده‌اند. به هر حال ، تیره چنار در نیمکره شمالی انتشاردارد.

مشخصات رویشی و زایشی

برگها دارای پهنک بزرگ پنجه‌ای ، دمبرگ نسبتا بلند و گوشوارک بزرگ ولی بی‌دوام و زود افت هستند. درختی است یک‌پایه ، دارای گلهای تک‌جنس ، با گلپوش بسیار تحلیل رفته ، سه پر یا پنج پر ، واقع در 2 چرخه ، به صورت پولکهای پوشیده از کرک ، مجتمع در گل آذینهای کروی فشرده و نامشخص بودن گلپوش ، باعث شده است که برخی از مولفان و گیاه شناسان این تیره را در ردیف بی‌گلبرگان قرار دهند. گلهای نر دارای 3 تا 6 پرچم‌اند که هر یک در کنار یک پولک ، که شاید همان کاسبرگ باشد ، قرار دارند. گاهی نیز هر یک از پرچمها خود یک مستقل به شمار می‌آید.


تصویر



بساکها بوسیله سرپوش جانبی باز می‌شوند و دانه‌های گرده فراوانی از درون آن بیرون می‌ریزند. گلهای ماده دارای گل‌پوش تحلیل رفته با 3 تا 6 برچه مستقل‌اند که هر یک منتهی به یک خامه دراز و محتوی یک تخمک راست و آویخته است. میوه مجموعه‌ای از فندقه‌هایی است که هر منتهی به خامه‌ای بلند در بالا و انبوهی از کرکهای بلند و تار مانند در قاعده است و مجموع آنها به صورت گویچه‌هایی کوچک و آویخته از شاخه‌های چنار دیده می‌شوند. دانه دارای جنین راست با آلبومن روغنی و تحلیل رفته است.

موقعیت این تیره در سیستماتیک

سیر قهقرایی این گیاهان به صورت تحلیل رفتن گلپوش ، استقلال برچه‌ها ، راست بودن تخمک و تک‌جنس بودن گل که همگی از صفات ابتدایی و بسیار کهن‌اند از نظر تکاملی ارزشهای نابرابری هستند که موقعیت و جایگاه تیره چنار را در رده بندی نامطمئن و مشکوک می‌سازند. موقعیت فعلی این تیره در رده‌بندی که آنرا در مجاورت ساکسیفراگاسه قرار می‌دهد با موقعیت قبلی آن که در کنار تیره گزنه جای داشته کاملا مغایر است.



تصویر

تیره چنار در ایران

این تیره ، گونه‌ای به نام پلاتانوس اوریانتالیس دارد که در سراسر ایران به نام چنار مشهور است و تقریبا در همه جا کاشته می‌شود. از پایه‌های خودروی چنار در کوههای بختیاری ، لرسان ، آذربایجان ، خراسان و بلوچستان نام برده‌اند. پهنک برگ چنار ، که در پایین تقریبا قلبی و در حاشیه پنجه‌ای و دارای 3 تا 5 بخش نیزه‌ای و دندانه‌دار است، در آغاز رشد از کرکهای انبوه پوشیده شده است که به تدریج همه کرکها می‌ریزند و برگ فاقد کرک می‌شود. دمبرگ کم وبیش دراز است و پایین برگ ، به علت وجود نیام مخروطی شکل پوشاننده جوانه کناری ، متورم به نظر می‌رسد. 
در مناطق ایران نیز تک پایه‌ها بیشه‌های طبیعی آن نیز دیده می‌شود. ولی بومی بودن آن مشکوک است. چنار درختی است به ارتفاع ۲۵ متر و بیشتر و قطر تنه آن متجاوز از ۲ متر است. دیر زیستی بیش از ۵۰۰ سال دارد و در مناطق مختلف ایران به عنوان درخت مقدس بیشتر در امامزاده‌های سراسر کشور دیده می‌شود.

از چوب این درخت در مبل سازی و زیر سازی وسایل چوبی استفاده می‌شود

 

:Urticales(2

شامل

:moraceae

.شامل توت و انجیر است

.دارای شیرابه سفید برگها عمدتا متناوب هستند گل ها کوچک و شدیدا تحلیل رفته است میوه از نوع فندقه یا شفت است

:ulmacea

این تیره متعلق به راسته گزنه است. تیره نارون Ulmaceae درختانی با برگهای متناوب ، دارای گوشوارک کم دوام و زود افت هستند. گل نر ماده ، گاهی پلی‌گام و کاسه دارای 4 تا 8 قطعه است. پرچمها با کاسبرگها متقابل ، تعداد برچه‌های مادگی در اصل دو عدد ولی یکی از آنها معمولا حذف شده و در نتیجه تخمدان تک خانه‌ای و حاوی یک تخمک واژگون است. میوه فندقه بالدار (در نارون) یا شفت مانند (در درخت آزاد) است. تیره نارون دارای 9 جنس با 130 گونه است که همگی در مناطق آب و هوای معتدله انتشار دارند. در بین این جنسها ، جنس نارون با 30 گونه و جنس داغداغان تقریبا با 60 گونه دارای اهمیت خاصی در تیره نارون هستند.



تصویر

جنس اولموس یا اوجا یا نارون

دارای گونه‌های متعددی است که تقریبا همه آنها در نیمکره شمالی انتشار دارند. این درختان دارای پوستی بسیار ضخیم ، برگهای ساده با دندانه‌های تیز و پهنکی با کناره پایینی نامتقارن است. گلها در این جنس نر ماده و همان اختصاص مربوط به تیره اولماسه را دارند. تنها تیره‌ای است که این اختصاص را در راسته گزنه دارد. در طایفه سلتیده علاوه بر گلهای نر ماده گلهای پلی گام نیز دیده می‌شود.

این امر نشان می‌دهد که تک جنسی بودن گل در راسته گزنه یک صفت ابتدایی و کهن نیست، بلکه صفتی ثانوی است. گل آذین گرزنی ، متراکم ، تقریبا کروی و در آغاز بهار روی شاخه‌های سال قبل و در اثر رشد جوانه‌های واقع در بغل برگهای ریخته شده سال قبل حاصل می‌شود. گلها پنج پر هستند. جنس الموس در ایران دارای 4 گونه است.

گونه الموس کارپینی فولیا (اوجا)

درختی است که در نقاط مختلف ایران نامهای متفاوتی دارد. برگهای این درخت تخم مرغی شکل با پهنک نامتقارن بوده و سطح آن زبر و در حاشیه دندانه‌های مضاعف داشته و فاقد کرک یا کمی کرک‌دار است. گلها دارای دم گل کوتاه و به صورت دسته جمعی هستند. این درخت در تهران ، جنگلهای شمالی ایران ، جلگله‌های ساحلی دریای مازندران و گیلان و ارسباران انتشار دارد.



تصویر

گونه الموس دنسا یا نارون چتری

این درخت نسبتا بلند دارای شاخه‌های انبوه با تاجی کروی شکل و زیبا و برگهایی انبوه به رنگ سبز تیره و شاخه‌هایی صاف و خاکستری رنگ است. این درخت بیشتر به عنوان سایه‌گستر معروف است و در اغلب شهرهای ایران کاشته می‌شود.

گونه الموس مونتانا یا ملج

برگهای این درخت بیضی شکل و میوه آن به شکل بیضی یا تخم مرغی و محتوی یک دانه در وسط است. چوب درخت ملج در صنایع دستی و روستایی مصارف گوناگون دارد. این درخت بومی جنگلهای سواحل دریای خزر است.



تصویر

جنس سلتیس یا داغداغان

تقریبا 60 گونه از آن در تمام دنیا انتشار دارد. گلهای پلی‌گام با تخمک مستقیم و جنین خمیده دارند. گلها منفرد در طول ساقه پراکنده ، کاسه در آنها شامل 2 تا 5 قسمت مقعر و دارای 5 تا 6 پرچم و دو کلاله دراز هستند. میوه شفت مانند و محتوی یک هسته است. گرچه میوه داغداغان که شفت مانند است طبیعتا نباید قدرت پراکنش فندقه‌های بالدار نارون را داشته باشد.

ولی این درخت نیز غالبا در خشکی در جزایر دوردست نیز انتشار دارد و عامل این پراکنش ، بیولوژیکی است. بدین ترتیب که پرندگانی که از میوه آن استفاده می‌کنند هسته هضم نشده در معده آنها باقی می‌ماند و هنگام مهاجرت به جزایر دوردست اقیانوسها آن را حمل می‌کنند و در آنجا باعث انتشار درخت مزبور می‌شوند. در ایران داغداغان دارای 3 گونه است. که یکی از گونه‌ها به اختصار توضیح داده می‌شود.

گونه سلتیس اوسترالیس یا داغداغان

این درخت در جنگلهای شمال ایران تقریبا دور از ساحل انتشار دارد. برگهای داغداغان تخم مرغی شکل و در انتها حالتی کشیده دارد و پشت آنها از کرکهای نرم و مخملی پوشیده شده است. میوه این درخت سیاه و کروی شکل است. این درخت در نقاط مختلف دارای نامهای محلی مختلف است.



تصویر

جنس زلکوا یا درخت آزاد

این جنس دارای چهار گونه درختی است که در چین شمالی ، ژاپن و قفقاز و ایران انتشار دارد. گونه منحصر به فرد ایرانی این درخت زلکوآ کرناتا است که به درخت آزاد موسوم است. این درخت در تمام جنگلهای شمالی وجود دارد. در جنگلهای کردستان و همچنین در جنگلهای جنوب غربی نیز پایه‌هایی از آن مشاهده می‌شود. چوب این درخت پرتوان ، محکم و قابل ارتجاع است و در صنایع روستایی زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. برگ این درخت متناوب ، ولی روی دو خط طولی موازی ، بر روی شاخه‌ها قرار گرفته و حاشیه آن دارای دندانه‌های ریز کمانی است.

گلهای نر در بن شاخه‌های بی‌برگ سال پیش توده‌های کروی شکل تشکیل می‌دهند. گلهای ماده ، سفید و بی‌بو هستند. میوه فندقه ولی در آغاز شفت مانند است و بتدریج خشک می‌شود. سطح میوه صاف یا چین‌دار است و در راس آن دو کلاله به صورت دو شاخ باقی می‌ماند. درخت آزاد در نقاط مختلف شمال و همچنین در غرب و جنوب ایران دارای نامهای مختلف محلی است.

 

:cannabaceae

شاه‌دانه گیاهی یک ساله با برگهای قطره‌ای است. میوه این گیاه ریز و روغنی بوده و خاصیت آرامش بخش دارد که از آن برای درمان تخدیر نیز استفاده می‌شود. از عصاره این گیاه حشیش تولید می‌کنند و از برگ آن نیز ماده توهم‌زای ماری جوانا تولید می‌شود.

گیاهی شبیه به گزنه که بلندیش تا دو متر می‌رسد برگ‌هایش دراز است و دانه‌هایی به اندازه فندق دارد که روغنی و بدبوست و از آن روغنی می‌گیرند که به مصرف تهیه صابون می‌رسد. از سر شاخه‌های گلدار آن بنگ و چرس گرفته می‌شود.

 

:urticaceae

گزنه

گَزَنه (نام علمی: Urtica dioica) گیاهی از تیره گزنه ،علفی و پایا با ساقه‌ای منشعب است. ساقه آن راست و چهارگوش بوده و برگهای آن پوشیده از کرک‌های گزنده‌ای است .

 

مشخصات تیره گزنه Urticaeae

گیاهان این تیره عموما علفی ، بندرت به صورت درختچه و درختی هستند. برگهای آنها گوشوارک دار با رگبرگهای پری شکل منفرد یا متقابل هستند. معمولا گلها تک جنس و دارای 5 کاسبرگ و 4 پرچم متقابل با کاسبرگها هستند. در تیره گزنه گل آذین به شکل گرزنهای مجتمعی است که از مجموع آنها سنبل گرزنهای متراکم بوجود می‌آید. مادگی شامل یک برچه با یک تخمک مستقیم و ایستاده است. میوه تقریبا همیشه به صورت یک فندقه است.

از اختصاصات تشریحی گیاهان این تیره یکی وجود سیستولیت در یاخته‌های بشره و دیگری داشتن یک حلقه فیبر کم و بیش چوبی شده در منطقه دایره محیطیه است. داشتن کرکهای گزنده در سطح برگ یا ساقه نیز یکی دیگر از صفات مهم برخی از جنسهای این تیره است. تقریبا فقدان لوله‌های شیرابه‌ای در تمام گونه‌ها یکی دیگر از صفات منفی این تیره است.تیره گزنه دارای 40 جنس و در حدود 500 گونه است که اکثر آنها در آمریکا ، هند ، مالزی و نواحی حاره‌ای می‌رویند. در آفریقا و اروپا گونه‌های این تیره بسیار نادر است.
تیره گزنه در ایران

جنس اورتیکا یا گزنه

در گروه گزنده این تیره سطح برگ و ساقه آنها از کرکهای گزنده پوشیده شده است و در ایران سه گونه دارد. یکی اورتیکا دیوئیکا یا گزنه دوپایه که بیشتر در نقاط مرطوب می‌روید و دارای برگهای ساده و دندانه‌دار است. دیگری اورتیکا کانابینا که دارای برگهایی با پهنک تقسیم شده است. از انواع دیگر گزنه یکی اورتیکا پیلولی فرا است که گل آذین متراکم ، کروی و کلافه مانند آن در دو طرف ساقه قرار دارد.

جنس پاریه تاریا

این جنس دارای پنج گونه غیر گزنده است. یکی از آن دو ، پاریه تاریا ژودایکا است که مخصوص ارتفاعات و شکاف دیواره‌های سنگی کوههاست و دیگری پاریه تاریا افی سینالیس که مخصوص کف جنگلهای مناطق مرطوب شمالی است.



تصویر

جنس فورس کاه له آ

این جنس در ایران فقط یک گونه دارد. گلهای آن تک جنس هستند و در پوششی از گریبان کرکدار که شامل 4 تا 6 اندام برگی است به تعداد زیاد قرار دارند. گلهای نر دارای یک پرچم و معمولا در اطراف گریبان قرار دارند. همچنین یک گلپوش برگی شکل دارند که در قسمت پایین لوله مانند است و در بالا تقریبا شامل یک لبه است. گلهای ماده برخلاف گلهای نر در وسط گریبان دو برگی قرار دارند. برگها متناوب و د رطرفین دارای دو گوشوارک آزاد هستند. گونه منحصر به فرد این جنس فورس کاه له آ تناسیسیا است و در سواحل خلیج فارس می‌روید.

طایفه های تیره گزنه

  • طایفه اورره: دارای کرکهای گزنده و یک جنس به نام اورتیکا است.

  • طایفه بوهه مریه: فاقد کرکهای گزنده ، در گل ماده گلپوش تقریبا بهم پیوسته و فیبر منطقه پوستی نمو و قطری فوق‌العاده دارد.

  • طایفه پاریه تاریه: فاقد کرکهای گزنده ، در گلهای ماده گلپوش مجزا ، گلهای نر و ماده در کنار برگهای گرزنهای کروی شکل را تشکیل می‌دهند.
  •  خواص دارویی: مداوای مجاری ادرار (پروستات)، درمان دستگاه تنفسی، کاتاره معده، ضد قند خون، افزایشدهنده گلبولهای قرمز خون. صرف نظر از جنبه های خوراکی که به صورت پخته همانند اسفناج خورده می شود و سرشار از مواد معدنی و مغزی است این گیاه حاوی ماده ای به نام سکرتین است که بهترین عامل جهت تحریک و به کار انداختن غدد ترشحی هاضمه در معده ,روده ,کبد,لوزالمعده وکیسه صفرا است . خاصیت مهم دیگر آن کمک ساختن به ساخته شدن گلبولهای سرخ و در نتیجه تنفس مناسب سلولهای بدن است . از نظر طبی این گیاه خواص عجیبی دارد,مدر است و بخصوص کسانی که از رماتیسم ,نقرس,سنگ کلیه ناراحتند باید به آن توجه کنند . ضد اسهال است به ویژه در اسهالهای خطرناک که در هنگام شیوع وبا پیدا می شود بکار می رود ,خونروشها(خون روش بینی,سینه وانواع دیگر)وخلط های ناراحت کننده(در سرماخوردگی وگرفتگی مجاری تنفسی)را آرام می کند . مقوی است وبه مادران شیرده جهت زیاد شدن شیر کمک می کند وعادت ماهانه زنان را تنظیم می نمایدویاچنان تأثیری دارد که اگر قاعده گی بطور غیر طبیعی قطع شود مجددأ آن را برقرارمی کند .خون را تصفیه کرده وضدکرم است .استعمال خارجی آن درمواردرماتیسم موفقیت آمیزبوده است .غرغره دهان با فراورده دارویی این گیاه یک ماده ضروری جهت ضدعفونی کردن دهان,رفع ورم و جراحات لثه ومداوای آنژین به شمار می رود,لوسیون و کمپرس های گزنه در مراقبت های زیبایی مانندتمیزکردن پوست ,از بین بردن آکنه ,اگزماوجلوگیری از ریزش موی سر به کارمی رود . قسمت های مورد استفاده: برگها,سرشاخه های گلداروریشه گزنه مورد استفاده قرار می گیرد . پراکنش جغرافیایی: در ایران درییلاقات اطراف تهران,شمیرانات ودرکرج دردامنه های البرز,کندوان,پل زنگوله,در مناطق شمالی در گیلان درهرزویل وجنگل نودی,عمارلو,راه کبوترچاک به زردچیان,رودبار,آستارا,بندرگز ودرآذربایجان در دامنه های سهند,زنقاب,دیلمان وارسباران بطورخودرودیده می شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




foot pain icd 10
سه شنبه 6 تیر 1396 09:23 ق.ظ
You could definitely see your expertise in the paintings you write.

The arena hopes for more passionate writers such as you who are not afraid to say how they believe.
All the time go after your heart.
https://warnerwbukvrgugw.wordpress.com/category/heel-spur/
دوشنبه 5 تیر 1396 11:00 ق.ظ
This is the perfect site for anyone who hopes to understand this topic.
You understand a whole lot its almost hard to argue with you (not that I really will
need to?HaHa). You certainly put a new spin on a subject that's been written about
for ages. Wonderful stuff, just great!
Dominik
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:22 ب.ظ
I like reading through a post that can make people think.
Also, many thanks for allowing for me to comment!
Jacki
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 09:00 ب.ظ
My brother recommended I might like this web site.
He was entirely right. This post truly made my day.
You cann't imagine just how much time I had spent for
this information! Thanks!
http://keeshasommar.hatenablog.com
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 08:32 ق.ظ
Glad to be one of the visitors on this awesome web site :D.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 05:59 ب.ظ
If you wish for to get a good deal from this paragraph then you
have to apply these techniques to your won web site.
حانیه
پنجشنبه 11 فروردین 1390 01:11 ب.ظ
مطالب خیلی زیاد و خوبی دارید واقعا متشکرم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر