تبلیغات
گیاه شناسی - بازدانگان واقعی
گیاه شناسی
چهارشنبه 4 دی 1387

بازدانگان واقعی

چهارشنبه 4 دی 1387

نوع مطلب :
نویسنده :ش ش

در سال 1868 بازدانگان به عنوان گروه مستقلی از گیاهان دانه دار بنام ژیمنوسپرم (Gymnosperms) شناخته شدند. این نام از دو کلمه یونانی و ژیمنوس به معنی برهنه و اسپرم یعنی دانه تشکیل شده است بازدانگان از آغاز پیدایش همیشه گیاهانی چوبی بوده و هستند. شاخه های فراوان آنها معمولاً از یک تنه اصلی جدا می شود. برگها غالباً متناوب و بندرت حالت متقابل روی ساقه دارند. اشکال برگهای بازدانگان غالباً سوزنی یا فلس مانند و یا ممکن است بر حسب سن ساقه های فرعی دارای دو شکل متفاوت باشند. شکل برگ در بازدانگان ابتدائی یا مقدماتی نظیر ژنکیو (Ginkyo) همانند برگهای پهن نهاندانگان ولی دارای رگبرگهای موازی و مستقل و بدون انشعاب است.
از آنجا که در بیشتر بازدانگان اشکال برگها سوزنی است به این گروه گیاهی سوزنی برگان نیز می گویند. از اختصاصات بارز بازدانگان وجود مجاری ترشح کننده صمغ (رزین) در اندامهای غالب آنها است و روی این خاصیت بازدانگان را گیاهان صمغ دار (Resineux) هم گفته اند.
بازدانگان کنونی که در دو نیمکره جنوبی و شمالی کره زمین پراکنده اند بیش از پانصد گونه ندارند ولی در آغاز پیدایش از پرمین پائینی تا کرتاسه مراحل تکامل و تنوع خود را پشت سر گذاشته از کرتاسه به بعد به گونه های امروزی محدود شده اند.
اندامهای زایشی بازدانگان همیشه تک جنسی و ساده است و روی یک یا دو پایه جداگانه قرار دارد. هر گل نر از کیسه های گرده و گل ماده از تخمکهای برهنه تشکیل می شوند. تخمک ها در رو و کیسه های گرده در پشت برگچه ای کوچک قرار دارند. گلهای ماده معمولاً از دو برگچه که همان برچه ها هستند تشکیل شده ، روی یک فلس قرار دارند.
ازآنجا که این برچه ها بازو هیچ گاه محفظه یی مسدود و پوشاننده تخمک بنام تخمدان تشکیل نمی دهند. از این رو به این گروه گیاهی باز دانه گفته می شود. پو لکها یا فلسهای حامل کیسه های گرده و همچنین برچه های حامل تخمک بازدانگان به طور جداگانه روی محورهای مشترک قرار داشته و مجموعه ای مخروطی شکل از گلهای نر و ماده را بوجود می آورند. وجود این اندامهای زایشی مخروطی شکل در بازدانگان سبب نام مخروطبیان (کونیفر) برای آنها شده است.
بازدانگان امروزی خود سه گروه بزرگ را تشکیل می دهند. پروفانرو گامها اولین گروه آنها، نخستین تخمک داران واقعی بوده، در ساختار دانه، تشکیل آن و وضع تولید مثل با بازدانگان دیگر متفاوت هستند مخروطیان که بازدانگان واقعی هستند و بیشترین گونه های بازدانگان را تشکیل می دهند. گروه سوم گروه حدواسط بازدانگان و نهاندانگان (کلامیدوسپرم) هستند که برچه بازدارند و تخمک آنها و حتی دانه در پوششی از قطعات گل که به صورت کیسه به هم می چسبند محصور می شود. از آنجا که این پوشش در رأس باز است به این گروه نیمه باز دانه یا تخمک کیسه ایها می گویند.این گروه شامل:

راسته پینال که دارای یک تیره به نام کاج است که این کاج دارای جنسهای مختلفی است.

راسته کوپرسال که سرو از مهمترین گیاهان این راسته بشمار می‌رود.

راسته تاکسال که شامل تیره سرخدار است.

سرخدار:

درخت سرخدار با نام علمی .Taxus baccata L. یكی از سوزنی برگان متعلق به خانواده Taxaceae است. سرخدار درختی است سایه پسند كه به صورت مخلوط با سایر گونه‌های جنگلی، در اشكوب زیرین جنگل‌های مرطوب نواحی مدیترانه‌ای و برخی نقاط آسیا مثل شمال ایران یافت می‌شود. ارزش دارویی گونه T. baccata به واسطه وجود ماده Paclitaxel با نام تجاری تاكسول ((Taxol در برگ‌های سوزنی آن می‌باشد. تاكسول با تشكیل دوك تقسیم غیرطبیعی، موجب توقف رونویسی DNA در مرحله G2/M تقسیم میتوز شده و بدین ترتیب موجب مرگ سلول‌های در حال تكثیر می‌شود. تاكسول در سال 1977 برای درمان سرطان رحم و سرطان پستان توسط FDA مورد تایید قرار گرفت. با وجود ابداع روش‌های جدید تهیه Taxol نظیر كشت سلول، هنوز استخراج از منبع گیاهی اهمیت و جایگاه خود را در تامین این داروی ارزشمند حفظ كرده است.
طرح تولید نیمه انبوه مهمترین داروی ضد سرطان (تاكسول) از گیاه سرخدار توسط پژوهشكده بیوتكنولوژی كشاورزی اجرایی شد.
در بین تمامی داروهای ضد سرطان در دنیا، تاكسول مهمترین داروی ضد سرطان برای سرطان‌های رحم، تخمدان و سینه در زنان و پروستات در مردان و ریه و سلول‌های سنگفرشی سر و صورت برای همگان محسوب می‌شود.
با توجه به این‌كه منبع اصلی تاكسول از درخت سرخدار است و اكنون در كشور در برخی از استان‌ها از جمله گرگان و آذربایجان شرقی بیش از ۴۰۰ هكتار منطقه حفاظت شده این گیاه وجود دارد لذا پژوهشكده بیوتكنولوژی كشاورزی به منظور جلوگیری از واردات این دارو كه تحت لیسانس آمریكا است و ارز بسیاری بابت واردات آن از كشور خارج می‌شود مبادرت به اجرای این طرح كرده است.
دستیابی به پروتكل آزمایشگاهی بهینه‌سازی استخراج و خالص‌سازی تاكسول از برگ درخت سرخدار از جمله فعالیت‌هایی است كه تاكنون انجام شده و كشت سوسپانسیون سرخدار به منظور تولید سلول‌های حاوی تاكسول، جداسازی قارچ‌های اندوفایت از سرخدار به منظور بررسی انتخاب سویه با قابلیت تولید تاكسول در محیط كشت و خاموش سازی ژن‌های جانبی در مسیر متابولیتی تولید تاكسول از جمله فعالیت‌های در حال اجراست.
پیش‌بینی می‌شود پروتكل تولید نمیه انبوه داروی ضد سرطان تاكسول در سال ۸۸ به بخش خصوصی معرفی شود.

کاج:

مشخصات تیره کاج

این تیره که متعلق به راسته پینال است شامل 9 جنس و 300 گونه گیاهی است و در نیمکره شمالی و نواحی سرد و معتدل و یا در مناطق گرمسیری به سر می‌برند. از اختصاصات آنها داشتن دو نوع شاخه بلند و کوتاه است. شاخه‌های بلند دارای فلسهای برگ مانند و شاخه‌های کوتاه حامل یک یا 5 برگ سوزنی شکل است که مشترکا در داخل یک غلاف قرار دارند. این برگها به حالت مارپیچی در روی ساقه واقع می‌شوند.

کاجها گیاهانی هستند یک پایه با گلهای یک جنسه که دستگاه زایشی نر آنها به شکل مخروطهایی واقع در محور ساقه و یا ندرتا راس ساقه دیده می‌شوند و مخروط ماده را برگه‌های زیادی می‌پوشانند. از کنار هر برگه پایه کوتاهی که حامل فلس برچه‌ای است ظاهر می‌شود که این فلس حامل دو تخمک است.



تصویر

ساختمان دانه گرده

دانه‌های گرده در کاجها که به تعداد فراوان تولید می‌شوند از نوع دانه‌های گرده بالدار هستند و شامل یک جسم مرکزی هستند که در درون آن دو هسته قرار گرفته است. هسته درشت‌تر رویشی و هسته کوچکتر زایشی است. هسته رویشی لوله گرده را ایجاد می‌کند و هسته زایشی دو گامت را تولید می‌کند که یکی از آنها با هسته اووسفر ترکیب می‌شود و یاخته تخم را بوجود می‌آورد و گامت دوم جذب می‌شود.

در اطراف جسم مرکزی دانه گرده دو بال دیده می‌شود. این بالها که محفظه‌های توخالی هستند از جداشدن دو لایه تشکیل دهنده پوسته دانه گرده یعنی اگزین و انترین تشکیل می‌شوند. در سطح این بالها نقش و نگارهایی دیده می‌شود که معیار شناسایی جنسهای مختلف کاج به شمار می‌رود.

ساختمان تخمک و میوه کاج

تخمک در کاجها از نوع راست است و پروتال حجیم آن شامل چند آرکگون است. دانه‌ها دارای رویانهای متعدد هستند و میوه در مفهوم بیولوژیکی وجود ندارد و مخروط ماده تغییر شکل یافته گیاه به عنوان میوه کاج است.

جنسهای تیره کاج

جنس پینوس یا کاج

به صورت درختانی نسبتا بلند با دو نوع شاخه کوتاه و دراز هستند. شاخه‌های دراز از فلس پوشیده شده‌اند و شاخه کوتاه در انتها دارای دسته‌ای از برگهای 2 ، 3 یا 5 عددی و در غلافی مشترک هستند. مخروط ماده در کاجها پس از 2 یا 3 سال می‌رسد.

جنس لاریکس

برگها غیر پایا و در پاییز خزان شونده و دارای آرایش دسته‌ای و در شاخه‌های کوتاه و یا بطور منفرد در روی شاخه‌های بلند ظاهر می‌شوند. مخروط ماده کوچک و تخم مرغی و در پایان سال اول می‌رسد.

جنس سدروس

برگها به صورت دسته‌ای مجتمع ، پایا ، فلسهای مخروط نازک ، فشرده و یا رسیدن مخروط از آن جدا شده و می‌افتند. گونه‌های معروف سدروس عبارتند از: سدروس لیبانیکا ، سدروس دئودرا و سدروس آتلانتیکا.



تصویر

جنس آبیس یا نراد

برگها در این جنس روی ساقه دارای آرایش مارپیچی ، مخروطها ایستاده و دارای فلسهای غیر پایا وزود افت هستند. گونه‌های معروف این جنس یکی آبیس پکتیناتوس یا نراد معمولی است و دیگری آبیس بالساما است که در کانادا می‌روید و از آن صمغ معروف بم دو کانادا را می‌گیرند.

جنس پیسه‌آ

برگها در این جنس مشابه نراد است ولی کوتاهتر از آن و در تمامی سطح ساقه پراکنده هستند. مخروط در این گیاهان به طرف پایین آویخته و شامل فلسهای پایا است. تمام گونه‌های این جنس دارای اوله اورزین هستند و از آنها تربانتین استخراج می‌کنند.

تیره سرو Cupressaceae

گیاهانی هستند به صورت درخت یا درختچه که شامل 18 جنس و 130 گونه هستند. پیدایش آنها به دوره تریاس نسبت داده می‌شود و قدیمی‌ترین گیاهان رده مخروطیان هستند. دارای برگهای سوزنی شکل و یا فلسی شکل هستند که دو به دو به حالت متقابل باهم قرار گرفته‌اند. از نقطه نظر ساختمان دستگاه زایشی گیاهانی هستند یک یا دو پایه ک دستگاه زایشی نر آنها به صورت مخروطهای کوچک که غالبا به حالت راسی یا محوری قرار دارند دیده می‌شوند. گاهی ممکن است دستگاه زایشی نر به حالت مجموعه‌ای که از برگهای فلسی شکل پوشیده شده دیده شود.

پرچمها برگی شکل هستند که در زیر هر کدام از آنها 2 تا 7 بساک دیده می‌شود. دانه گرده فاقد کیسه هوایی است. دستگاه ماده این گیاهان به شکل مخروطهای کوچکی هستند ک در راس شاخه‌ها هستند. با وجود اینکه از نقطه نظر ساختمانی مشابه کاج هستند ولی در جنسهای مختلف تیپهای مختلفی نشان می‌دهند بطوری که در بعضی از آنها به صورت یک مخروط کروی یا بیضوی شکل و در بعضی دیگر به صورت یک میوه سته درمی‌آیند.



تصویر

جنسهای تیره سرو

جنس کوپرسوس

درختانی هستند با تاج مخروطی یا هرمی ، دارای مخروط ماده با 6 تا 14 فلس یا پولک سخت و در وسط سطح پشتی آنها دارای یک برجستگی نوک مانند هستند و لبه‌هایی دارند که پس از گرده افشانی بر اثر نمو آبدار شده بهم چسبیده و با رسیدن دانه بر اثر خشکی شدید از هم فاصله می‌گیرند. در ایران تنها گونه این جنس یعنی کوپرسوس سمپرویرنس با دو یا سه واریته وجود دارد. یکی از واریته‌ها سرو معمولی یا زربین است که درختانی بسیار بلند و دارای شاخه‌های نسبتا افقی هستند و در نواحی شمالی ایران یافت می‌شوند. واریته دیگر این تیره سروناز نام دارد.

جنس ژونی پروس یا سرو کوهی

درخت یا درختچه یا بوته‌هایی چوبی ، دوپایه و بندرت تک پایه هستند. برگها در گیاه جوان همیشه سوزنی و در ساقه‌های مسن سوزنی و سه پهلو و در برخی متقابل و پولک مانند است. گلها تک جنس وغالبا دوپایه و در قاعده شامل برگه‌های فلس مانند ، مخروط یا سنبله نر کروی و حامل 2 تا 8 پرچم هستند. مخروط ماده دارای فلسهایی است که لبه‌های آن بهم چسبیده و فقط فلسهای بالایی آن بارور و هر کدام حامل یک یا دو تخمک ایستاده هستند. در ایران سرو کوهی هفت گونه در ارتفاعات بالای کوهستان و به صورت پایه‌های پراکنده دارد.



تصویر

جنس تویا یا سرو خمره‌ای

درخت یا درختچه‌هایی با تاج مخروطی و دارای شاخه‌های برگدار بسیار مسطح و غالبا به حالت افق هستند. برگها پایا ، فلسی یا پولکی شکل و بطور متقابل روی چهار ردیف قرار می‌گیرند. گلها تک جنس ، تک پایه ، انتهایی ، منفرد و روی شاخه‌های مختلف ظاهر می‌شوند. مخروط نر تقریبا کروی ، کوچک و هر پرچم حامل 2 تا 4 و غالبا 3 بساک است. مخروط ماده تخم مرغی شکل یا پهن دراز و ایستاده و شامل 6 تا 8 فلس متقابل و زوجی روی ردیفهای متعدد هستند.

این فلسها در انتها تقریبا نوکدار و بارورها بطور معمول دارای حاشیه‌ای بسیار نازک هستند. از این جنس در ایران فقط یک گونه بومی به نام
سرو خمره‌ای که همان تویا اوریانتالیس است وجود دارد که در بیشتر نقاط ایران به عنوان زینتی کاشته می‌شود. اینها درخت یا درختچه‌هایی هستند ک نسبت به شرایط نامساعد بخصوص خشکی و سرما مقاومت دارند.

 




Cialis prices
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:59 ب.ظ

You've made the point.
cialis canada on line get cheap cialis cialis soft tabs for sale cialis 5 mg buy pastillas cialis y alcoho cialis purchasing cipla cialis online cialis en mexico precio cialis diario compra cialis tablets
buy cialis us pharmacy
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:30 ق.ظ

You actually suggested that wonderfully.
cialis generika in deutschland kaufen where do you buy cialis cialis billig only best offers cialis use buy generic cialis cialis tablets australia how does cialis work price cialis wal mart pharmacy cialis prices in england generic cialis tadalafil
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:51 ق.ظ

You actually reported this effectively!
canadian cialis we choice free trial of cialis cheap cialis look here cialis order on line cialis daily new zealand cialis billig we choice free trial of cialis tadalafil tablets cialis para que sirve cialis pills price each
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 11:25 ب.ظ

Point very well regarded!!
we choice free trial of cialis tarif cialis france cialis 30 day sample cialis 5 mg funziona cialis farmacias guadalajara cialis 5mg prix cialis soft tabs for sale cialis 5 mg effetti collateral price cialis best free generic cialis
Cialis generic
سه شنبه 13 آذر 1397 12:27 ب.ظ

Truly all kinds of very good facts!
cialis daily buy cialis online cheapest are there generic cialis cialis 20 mg cost cialis online napol precios cialis peru miglior cialis generico cialis venta a domicilio order cialis from india tarif cialis france
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 12:55 ق.ظ

You have made the point!
5 mg cialis coupon printable cialis diario compra safe dosage for cialis cialis online holland try it no rx cialis cialis herbs cheap cialis cialis in sconto cialis mit grapefruitsaft cialis arginine interactio
buy generic cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 11:55 ق.ظ

Nicely put. Appreciate it.
try it no rx cialis viagra vs cialis venta de cialis canada click here to buy cialis comprar cialis navarr generico cialis mexico cialis side effects dangers cialis mit grapefruitsaft cialis for sale south africa cialis daily new zealand
buy tadalafil no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 12:33 ق.ظ

Cheers! A good amount of knowledge.

tadalafil buy cialis how do cialis pills work generic cialis at walmart buy cialis we use it 50 mg cialis dose cialis generika in deutschland kaufen callus cialis sicuro in linea i recommend cialis generico
buy cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 11:23 ق.ظ

You expressed it terrifically.
pastillas cialis y alcoho cialis for sale south africa trusted tabled cialis softabs cialis daily dose generic how does cialis work cialis patent expiration cialis online deutschland cialis pills in singapore cialis online deutschland trusted tabled cialis softabs
buy generic cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 12:30 ق.ظ

Lovely stuff, Cheers!
cialis online deutschland buy cialis uk no prescription cialis patentablauf in deutschland cialis online deutschland how do cialis pills work viagra vs cialis cialis prices cialis taglich cialis online napol buy name brand cialis on line
buy tadalafil
شنبه 10 آذر 1397 11:16 ق.ظ

You made your position extremely effectively..
tadalafil 5mg acheter du cialis a geneve prix cialis once a da cialis generisches kanada generic cialis at walmart we choice cialis pfizer india 5 mg cialis coupon printable try it no rx cialis cialis canada cialis prices in england
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 12:00 ق.ظ

You said it perfectly.!
cialis italia gratis buy online cialis 5mg click now cialis from canada calis cialis manufacturer coupon cialis australia org wow look it cialis mexico i recommend cialis generico achat cialis en itali deutschland cialis online
Cialis generic
جمعه 9 آذر 1397 12:26 ب.ظ

Valuable material. Appreciate it.
cialis 20mg cialis free trial cialis online nederland prix de cialis cialis great britain no prescription cialis cheap costo in farmacia cialis achat cialis en europe when will generic cialis be available we use it 50 mg cialis dose
Buy cialis online
جمعه 9 آذر 1397 12:55 ق.ظ

Wonderful material. With thanks!
cialis et insomni callus cialis generique prix de cialis cialis australia org comprar cialis 10 espa241a cialis 05 cialis uk next day cialis dosage tadalafil 10 mg
Cialis generic
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:33 ب.ظ

You suggested this very well!
buy brand cialis cheap cialis vs viagra cipla cialis online how to buy cialis online usa only now cialis for sale in us cialis daily cialis great britain cialis 5 mg cialis price in bangalore rezeptfrei cialis apotheke
buy cheap cialis in canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:12 ق.ظ

Amazing tons of wonderful knowledge!
order cialis from india buying cialis in colombia buy cialis online cialis alternative viagra vs cialis click now cialis from canada buy original cialis we choice cialis uk we choice cialis pfizer india cialis 10 doctissimo
buy cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:49 ب.ظ

You actually explained this exceptionally well.
cialis venta a domicilio click now buy cialis brand canadian drugs generic cialis cialis purchasing india cialis 100mg cost effetti del cialis cialis generic tadalafil buy we like it cialis soft gel cialis generisches kanada cialis side effects
buy generic cialis pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:48 ق.ظ

Amazing a good deal of awesome material!
click now buy cialis brand the best choice cialis woman cialis therapie cialis generico cialis wir preise buy name brand cialis on line buy cialis cialis 5 mg schweiz tadalafil tablets compare prices cialis uk
levitra 20 mg bayer prezzo
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:54 ق.ظ

Helpful advice. Regards!
buy levitra online levitra prices vardenafil 20mg vardenafil 20mg levitra 20mg buy levitra generic levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra 10mg vardenafil 20mg levitra 20mg
buy cialis without a doctor's prescription
سه شنبه 10 مهر 1397 01:41 ق.ظ

Superb stuff. Kudos.
discount cialis interactions for cialis look here cialis order on line cialis 20 mg best price look here cialis cheap canada cialis dosage amounts try it no rx cialis cialis arginine interactio sialis canadian cialis
buy cials online
شنبه 7 مهر 1397 11:34 ب.ظ

With thanks. A good amount of posts!

only best offers 100mg cialis look here cialis order on line cialis for bph cialis generico in farmacia cialis 5 mg scheda tecnica cialis rezeptfrei sterreich how to buy cialis online usa cialis 5 mg funziona free generic cialis we like it cialis soft gel
http://viagraky.com/
شنبه 7 مهر 1397 08:08 ب.ظ

Cheers, Lots of material!

click now buy cialis brand cialis uk 5 mg cialis coupon printable comprar cialis 10 espa241a cipla cialis online the best site cialis tablets cialis uk cialis 20 mg cialis kaufen bankberweisung usa cialis online
legitimate canadian mail order pharmacies
شنبه 31 شهریور 1397 02:54 ب.ظ

Many thanks. I appreciate this.
canada viagra good canadian online pharmacies north west pharmacies canada canadian drug store canada online pharmacies medication pharmacy canada 24 canadian pharmacies shipping to usa canada pharmacies account the best canadian online pharmacies most reliable canadian online pharmacies
eddrugsgeneric.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:49 ب.ظ

Really lots of beneficial data!
cialis 5 mg effetti collateral cialis prezzo di mercato cialis herbs cialis tadalafil online cialis generico cialis alternative acquistare cialis internet look here cialis cheap canada legalidad de comprar cialis cialis 20 mg best price
cialisvipsale.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:41 ب.ظ

Wonderful data, Appreciate it!
what is cialis order cialis from india cialis lilly tadalafi generico cialis mexico cialis rezeptfrei cialis for daily use cialis canadian drugs cialis daily new zealand cialis reviews if a woman takes a mans cialis
eddrugsgeneric.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:24 ق.ظ

Nicely put. Appreciate it.
cialis 5mg cialis daily achat cialis en suisse cialis uk next day cilas buy brand cialis cheap cialis 20mg canadian drugs generic cialis buy cialis online legal buy cialis online
canadianpharmacyies.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:33 ب.ظ

You revealed it effectively!
canadian online pharmacies canadian mail order pharmacies canada drug pharmacy drugs for sale on internet online canadian pharmacies candida viagra canada medications information canadian rxlist online pharmacies mexico trust pharmacy canada reviews
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:12 ب.ظ

You actually mentioned this terrifically.
cialis 200 dollar savings card cialis online deutschland buy cialis cialis generique 5 mg cialis cost estudios de cialis genricos cialis australia org acheter cialis meilleur pri cialis 05 cialis sale online
cialisyoues.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:51 ق.ظ

This is nicely said. .
cialis 20 mg cost prezzo di cialis in bulgaria cialis daily new zealand are there generic cialis tadalafil generic cialis lowest price comprar cialis navarr cialis therapie tadalafil 5mg cialis sicuro in linea
viagra prices
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:45 ق.ظ

You actually said it superbly.
buy viagra online with a prescription buy viagra cheap uk buy viagra now sildenafil usa sildenafil generic price order viagra online uk where can i order viagra online can i buy viagra over the counter cheap levitra viagra uk online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30